W 2004r. Stowarzyszenie popełniło błąd, który dopiero teraz się ujawnił. Przedstawiciel Stowarzyszenia uczestniczył w pracach nad nowa ustawą, której zapisy miały być dopasowaniem do wymogów Unii Europejskiej. Na jednym z etapów prac, już całego Sejmu, zaistniał problem – decydująca grupa Posłów postawiła warunek, iż Stowarzyszenie może ubiegać się tylko o wprowadzenie jednego z proponowanych zapisów:
- samorząd gminy uzgadnia powstanie i granice obszaru Natura 2000 oraz opiniuje plan ochrony czyli „nakazy i zakazy” w obszarze Natura 2000;
- samorząd gminy opiniuje powstanie i granice obszaru Natura 2000 oraz uzgadnia plan ochrony czyli „nakazy i zakazy” w obszarze Natura 2000.
Stanowisko musiało być zajęte w przeciągu 15 min, a więc nie było ani czasu, ani możliwości na konsultacje.
Jako uczestnik prac nad tekstem nowej ustawy uznałem, że przed wyznaczeniem obszarów Natura 2000 „nie uciekniemy”, a w zasadzie ich większość jest już wyznaczona, więc korzystniejszym rozwiązaniem będzie zachowanie kontroli nad „zakazami i nakazami”.
Tak zadecydowałem i takie zapisy pojawiły się w ustawie o ochronie przyrody z 2004r.
Życie pokazało, że zarówno ja jak i Zarząd byliśmy w błędzie, ponieważ data tworzenia planów ochrony, a tym samym katalogu „nakazów i zakazów” jest bliżej nie określona, trwa natomiast „radosna działalność” w wyznaczaniu nowych terenów lub powiększania już wprowadzonych, oczywiście „na oko i węch” bez rzetelnej inwentaryzacji i analizy skutków społeczno – ekonomicznych.
Taka działalność zaczyna zaogniać sytuację na terenach południowej Polski. Może to jeszcze nie „otwarta wojna”, w której „agresorem” są twórcy obszarów Natura 2000 i ich oręże czyli przepisy umożliwiające takie działania i taki sposób lekceważenia społeczności i władz lokalnych.
Przykładem, mogącym pokazać narastanie problemu i „temperatury”, niech będzie sytuacja w Gminie Zawoja.
Za zgodą Pana Wójta udostępniam Państwu kilka dokumentów, które pokazują postawę organów wyznaczonych do ochrony obywatela ale również mogą się przydać w rozwiązywaniu podobnych problemów.
Zbiór materiałów wpiszę w układ chronologiczny przebiegu konfliktu:
- w kwietniu 2008r. Minister Środowiska przesyła projekt decyzji, o utworzeniu obszaru
Natura 2000, do zaopiniowania;
- Rada Gminy opiniuje negatywnie ale uzasadnia swoje stanowisko i składa pewne propo -
zycje, szczególnie w zakresie granic i wielkości obszaru;
- Minister Środowiska nie reaguje na stanowisko i propozycje Gminy, równocześnie docie -
rają informacje, że interpelacja poselska w tej sprawie nie odniosła oczekiwanego efektu;
- Rada Gminy postanawia włączyć w problem cała społeczność lokalną i podejmuje uchwałę
o przeprowadzeniu referendum;
- referendum z września 2008r. daje poparcie Radzie Gminy i pokazuje negatywny stosunek
mieszkańców do proponowanego obszaru Natura 2000;
- w kwietniu 2009r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przesyła projekt decyzji z
sprawie utworzenia nowego obszaru wg Dyrektywy Siedliskowej – Na Policy;
- uchwałą z 27.05.2009r. Rada Gminy wydaje opinię negatywną /patrz zał. nr 1/;
- po tym zdarzeniu Wójt wraz z Radą Gminy dochodzą do wniosku, że ich postawa i głos są
lekceważone, a tym samym są pozbawiani swoich konstytucyjnych praw, Rada Gminy
upoważnia Wójta do wniesienia skargi, do Trybunału Konstytucyjnego;
- w połowie grudnia 2009r. zostaje wydane postanowienie TK o odmowie nadania dalszego
biegu wnioskowi, pismo przewodnie /patrz zał. nr 2/ wraz z pełnym postanowieniem /patrz zał. nr 3/
- w dniu 28 grudnia 2009r. Gmina Zawoja wnosi zażalenie na powyższe /patrz zał. nr 4/;
- w styczniu 2010r. Wójt przygotowuje wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich będący
zaskarżeniem części uzasadnienia TK czyli faktycznie odmowie nadania biegu sprawie
/patrz zał. nr 5/;
- 26 stycznia 2010r. Rada Gminy podejmuje uchwałę o zasadności wniosku /patrz zał. nr 6/,
który zostaje skierowany do Rzecznika /patrz zał. nr 7/;
- z datą 15.04.2010r. czyli już po tragicznych wydarzeniach z 10 kwietnia, wpływa
odpowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich, datowana 08.04.2010r. - /patrz zał. nr 8/.
W związku z sytuacją, po wydarzeniach z 10 kwietnia, Wójt i Rada Gminy Zawoja postanowili ponowić wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz przesłać go również do Premiera. Dodatkowym bodźcem jest fakt, iż nastąpiło dalsze poszerzenie obszarów Natura 2000, z 418,2 ha w 2008r. do 600 ha obecnie.
Z podanego przykładu widać, że realizacja polityki ochrony przyrody w oderwaniu od potrzeb społecznych i ekonomicznych lokalnych społeczności może prowadzić wyłącznie do konfliktu, a nie do zrównoważonego rozwoju.
Wiele elementów wskazuje na źródło tkwiące po stronie odpowiedzialnych za wytyczanie polityki ochrony przyrody czyli kiedyś Ministra Środowiska, a teraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Przykład z innego obszaru, ale też świadczących o generowaniu „wojny” przez Ministerstwo Środowiska, przedstawiła Gazeta Prawna z dnia 5 sierpnia br. – „Internetu nie będzie, ale za to będzie ekologicznie” – odsyłam do tekstu ponieważ ze względu na ochronę prawną nie mogę ani go zamieścić, ani cytować.
Na zakończenie przypomnę nasze hasło programowe – nie będzie ochrony przyrody i środowiska czyli zrównoważonego rozwoju, bez edukacji, współpracy i dobrego prawa.
Hubert Prałat
Prezes Stowarzyszenia
|